First Tip

Welk type brandblusser past bij welk type brand?

Er zijn verschillende soorten brandblussers op de markt verkrijgbaar. Elk type is ontworpen voor specifieke brandklassen.

Als u weet welke brandklassen er zijn, kunt u de juiste apparatuur kiezen die aan uw veiligheidsbehoeften voldoet.

Brandklasse A

(hout, textiel, papier, katoen, karton …)

Deze klasse betreft branden ontstaan door vaste stoffen of droge en hete vuren, trage verbranding zonder vlammen of een snelle verbranding met hevige vlammen.

Type brandblusser: waterblusser, poederblusser, schuimblusser

Brandklasse B

(koolwaterstoffen, oplosmiddelen, benzine, alcoholen, vetten, plastic, rubber, teer, oliën, verven …)

Brandende vloeistoffen of vloeibaar wordende stoffen, ook wel “vetbranden” genoemd. Deze kunnen niet op dezelfde manier behandeld worden als een brand van klasse A.

Type brandblusser: waterblusser met additief, poederblusser, CO2-blusser, schuimblusser

Brandklasse C

Brand van ontvlambare gassen.

Type brandblusser: poederblusser.

Brandklasse D

(alumuniumpoeder, fosfor, magnesiumpoeder, sodium, titanium)

Metaalbranden, bijzonder gevaarlijk omdat ze bij contact met water waterstof verspreiden, wat zorgt voor een groot ontploffingsgevaar. Over het algemeen is het beter om het blussen van dit soort branden over te laten aan experts.

Type brandblusser: speciale poederblusser

Elektriciteitsbranden

Apparatuur dat onder stroom staat en in vlammen staat, vormt een reëel gevaar aangezien de aanwezigheid van elektriciteit voor elektrocutiegevaar zorgt als iemand de brand probeert te doven door de apparatuur aan te raken. Laat daarom het doven van dit soort brand liever over aan experts.

Type brandblusser: CO2-blusser, waterblusser met additief

Brandklasse F

(frituurvet, bakolie …)

Brand van plantaardige of dierlijke vetten en oliën. Nooit met water blussen, gebruik een vetblusser, die is geschikt voor grote hoeveelheden vetten en oliën met hoge temperatuur.

Type brandblusser: poederblusser, CO2-blusser, waterblusser met additief

Om zeker te weten voor welke brandklassen uw brandblusapparaat geschikt is, controleert u het best de informatie en instructies die aangegeven staan op uw brandblusser. Dat is de enige juiste informatie.

Om de juiste brandblusser te kiezen en vlammen te bestrijden is het belangrijk om te begrijpen hoe een brand ontstaat. Er zijn namelijk 3 elementen nodig voor een brand. De branddriehoek is een handig hulpmiddel dat de rol van de 3 elementen toont die nodig zijn voor het ontstaan van een brand:

De brandstof is de brandbare stof (hout, papier, benzine …)
Een warmtebron die warm genoeg wordt om de brandstof te doen ontbranden
En zuurstof, het 3de element dat nodig is om een brand te doen ontstaan

Die 3 elementen samen vormen de perfecte combinatie om een brand te doen ontstaan. Ze zijn onderling afhankelijk, wat betekent dat zonder 1 van de 3 elementen de brand zal uitdoven. Om te weten welk element uit de driehoek moet verwijderd worden om een brand te blussen, is het belangrijk om te weten over welke brandklasse het gaat. Dat zal bepalen hoe de brand bestreden kan worden (de brand op een andere manier proberen te blussen zal niet werken):

Bij vaste stoffen moet de warmte weggenomen worden
Een brand met vloeibare stoffen (of vloeibaar wordende stoffen) kan verstikt worden door de zuurstof te verwijderen
Bij een gasbrand moet de brandstof verwijderd worden

Welke brandblusser voor welke brandklasse?

Brandklasse	Waterblusser zonder additief	Waterblusser met additief	Schuimblusser	Poederblusser	CO2-blusser
Klasse A	✓	✓	✓	✓
Klasse B		✓	✓	✓	✓
Klasse C				✓
Klasse D				✓ (speciale blusser)
Elektriciteitsbranden		✓ (sommige modellen)			✓
Klasse F		✓		✓	✓

Types brandblussers

Waterblusser zonder additief: voor brandklasse A

Waterblussers zijn ontworpen om branden van klasse A te bestrijden. Ze gebruiken puur water als blusmiddel: water is de beste manier om de temperatuur te doen dalen. Door de warmte weg te nemen zal de brandafkoelenen uitdoven.
Ze worden gebruikt op plaatsen waar het gebruik van chemische producten gevaarlijk zou kunnen zijn, zoalskantoren, woningen of bepaalde industriële omgevingen.

Waterblusser met additief: voor brandklassen A, B, F en elektriciteitsbranden

De meeste waterblussers bevatten een schuimvormend additief, wat het water nog doordringender en bevochtigender maakt, waardoor het de vlammen effectiever bestrijdt. Een extra voordeel is dat er zich een waterdicht laagje vormt op het oppervlak van het product dat in brand staat, waardoor er geen luchttoevoer meer is en het vuur dus geen voeding meer krijgt.

Let op dat u niet op het lichaam spuit, het additief werkt namelijk irriterend.

Dit type brandblusser is effectief tegen brandklassen A, B, F en elektriciteitsbranden tot 1000 V. Lees de informatie op uw apparaat om zeker te zijn voor welke klassen hij geschikt is.

Schuimblusser: voor brandklassen A en B

Het ontwerp en inhoud van de schuimblussers zijn exact dezelfde als waterblussers. Het verschil is dat de inhoud van de tank reageert ter hoogte van de spuitmond en verandert in een zwaar schuim. De spuitmond bestaat namelijk uit een lange buis waar iets hoger een gaatje in zit, waardoor de lucht zich kan mengen met de uitstromende vloeistof.

Schuim is het enige middel dat vlammen effectief uitdooft, waardoor er veel minder kans is dat de vlammen terug opflakkeren, vooral in het geval van brand van vloeistoffen (klasse B). Net zoals het water, isoleert het schuim de brandhaarden en houdt het de ontvlambare dampen vast. Water, en in mindere mate schuim (wat ook water bevat), werkt vooral door middel van afkoeling, wat vooral efficiënt is bij branden van klasse A.

Let erop dat u geen schuimblusser gebruikt op elektrische toestellen, aangezien het schuim een geleidend effect heeft.

Poederblusser: voor brandklassen A, B, C en F

Poederblussers bevatten een chemisch product dat de vlammen verstikt (de zuurstof wegneemt) en tegelijk de brandhaard isoleert.
Het zijn de snelste brandblussers en bovendien zijn het de enige apparaten die in omgevingen gebruikt kunnen worden waar de temperatuur onder nul gaat.

Hoewel poederblussers het beste blusmiddel zijn voor gasbranden (klasse C), is het niet mogelijk om de brand volledig te doven ermee. Gasbranden zijn anders, want de enige manier om ze te doven is om de brandstof te verwijderen uit de branddriehoek, wat betekent: de gaskraan of -toevoer dichtdraaien of afsluiten. Een poederblusser zal daarbij kunnen helpen door de vlammen genoeg weg te blazen om een toegang tot de kraan vrij te maken. Daarnaast kan een poederblusser ook preventief gebruikt worden om alles wat zich in de omgeving bevindt te beschermen tegen de vlammen.

Hun voornaamste gebrek is dat het poeder ruw is, sterk bijtend is en gemengd met water kruipt het in alle hoeken en gaatjes (denk bijvoorbeeld aan blootgestelde elektrische installaties).

Daarnaast kan het gebruik van een poederblusser zorgen voor het ontstaan van poederwolken die de zichtbaarheid beperken en die bovendien erg irriterend zijn. Ten slotte is het poeder in de tank van de brandblusser onderhevig aan klontering, het is dus beter om het apparaat niet te veel bloot te stellen aan trillingen (in voertuigen bijvoorbeeld).

Wat de klasse D betreft, bestaat er een specifieke brandblusser voor elk type metaal.

CO2-blussers: voor brandklassen B, F en elektriciteitsbranden

Door het zuurstofgehalte in de lucht drastisch te doen dalen, verstikt het gas van de CO2-blusser het vuur. Het gas wordt in vloeibare toestand onder druk gehouden, en dus aan lage temperatuur, waardoor dit soort blusser ook op basis van afkoeling werkt (al zij het in mindere mate dan waterblussers en schuimblussers).

Omdat het blusmiddel bij het verlaten van het blusapparaat koud heeft (ongeveer -75/-80 °C), is er risico op bevriezing bij het gebruik ervan. Daarom is de sproeimond gemaakt van rubber zodat het met de hand kan vastgenomen worden.

Koolstofdioxide is lichter dan lucht tot aan 179 °C, waardoor het belangrijk is om de volledige oppervlakte van de vlammen goed te bedekken, zodat het gas zijn werk kan doen, terwijl het slechts vluchtig in contact blijft met de vlammen. Het gebruik van een CO2-blusser is slechts efficiënt bij kleine brandjes van gas, vloeistof of dunne vaste stoffen, oftewel klasse B en E.

In tegenstelling tot poeder, laat gas geen enkel spoor achter en veroorzaakt het geen schade, zoals dat bij het gebruik van waterblussers op elektronische apparatuur wel het geval is. Daarom is een CO2-blusser uitermate geschikt voor in een ICT-omgeving of in de keuken. Bovendien kan het gas oververhitte elektrische apparaten afkoelen (let op voor het ontploffingsgevaar bij apparaten die bruusk afgekoeld worden).